«Περτούλι»: Το όνομα ήδη σημαίνει κάτι. Όπως πολλοί άλλοι τόποι, το Περτούλι πήρε το όνομά του από τα ιδιαίτερα οικολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Η κοινότητα «Περτουλίου» του νομού Τρικάλων πιθανολογείται ότι ονομάστηκε έτσι από τη λέξη πορτούλι (μικρό πέρασμα) ή από το λατινικό ropettuli (διακοσμητική δίοδος). Και όντως τα τοπωνύμια της περιοχής συναρμόζουν αρμονικά μεταξύ τους: Περνώντας την «Πύλη» η οποία αποτελεί το κατώφλι από τη θεσσαλική πεδιάδα στην ορεινή περιοχές, αφού περάσουμε ορισμένα άλλα μέρη, φτάνουμε στο Περτούλι, το οποίο κοσμεί τη στενή δίοδο ανάμεσα στο έντονο ανάγλυφο της περιοχής.
Το πανεπιστημιακό δάσος του Περτουλίου εκτείνεται από τις δυτικές πλαγιές του Κόζιακα μέχρι τις βορειοανατολικές πλαγιές της Μπουντούρας, σε υψόμετρο από 1150 μέχρι 2060 μέτρα. Έχει παραχωρηθεί στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονικής από το 1934 χάρη στις ενέργειες του καθηγητή Αναστάσιου Οικονομόπουλου για σκοπούς ερευνητικούς και εκπαιδευτικούς. Διαιρείται σε εννιά ορεογραφικές μονάδες: το Μπράικο, το Βαθύ, την Κορομηλιά, το Γκαλντερίμι, τη Λύξα, τον Κόζιακα, τη Βίγγα, τα Λιοπέικα και την Γκλαπάτσα.
Το δάσος αυτό είναι ένα από τα δυο πανεπιστημιακά δάση της Ελλάδας (το άλλο βρίσκεται στον Ταξιάρχη Χαλκιδικής). Η Διοίκηση του Πανεπιστημιακού Δάσους Περτουλίου αποτελεί ένα κανονικό δασαρχείο το οποίο όμως υπάγεται στο Ταμείο Διοίκησης και Διαχείρισης Πανεπιστημιακών Δασών και όχι στην ίδια δομή με την υπόλοιπη Δασική Υπηρεσία, έχει δασάρχη και δασικό προσωπικό εξομοιωμένο από το Νόμο στα καθήκοντα με όλους τους δημοσίους δασικούς υπαλλήλους της υπόλοιπης χώρας. Το Ταμείο εδρεύει στη Θεσσαλονίκη μέσα στους χώρους του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου από το οποίο και εποπτεύεται.
Στο πανεπιστημιακό δάσος Περτουλίου υπάρχουν εγκατεστημένα πειράματα (πχ φυτείες, αυτογραφικά όργανα μετρήσεων) κυρίως των εργαστηρίων της Σχολής Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ. Προσέρχονται για άσκηση τον Ιούλιο και Αύγουστο φοιτητές της Σχολής αυτής. Φυσικά μπορεί να αναπτύσσεται συνεργασία και με άλλες σχολές και τμήματα τόσο ερευνητικά όσο και εκπαιδευτικά.
Το δάσος αυτό είναι επιστημονικά και οικολογικά ιδιαίτερα αξιόλογο και ιδανικό για εκπαίδευση και έρευνα, διότι αποτελεί ένα σχεδόν αμιγές ελατόδασος με αυτόχθονο είδος υβριδογενούς ελάτης (Abies borissi regis). Παράλληλα, δεν στερείται βιοποικιλότητας αφού υπάρχουν σποραδικά και μικρές συστάδες οξιάς, δρυός, σφενδαμιού, οστρυάς, αρκεύθου, φλαμουριάς, ιτιάς κ.λπ. Επίσης, έχουν εγκατασταθεί τεχνητά και διάφορα είδη πεύκης. Όσον αφορά στην άγρια πανίδα, εμφανίζει μια εξίσου σημαντική βιοποικιλότητα. Αποτελεί βιότοπο για ποικίλα τριχωτά είδη όπως ζαρκάδια, ελάφια, αρκούδες, λαγούς, λύκους, αλεπούδες, κουνάβια, νυφίτσες, σκίουρους κ.ά., καθώς και για πτερωτά είδη όπως ορεινές πέρδικες, μπεκάτσες, φασιανούς, γεράκια, δρυοκολάπτες κ.λπ. Αποτελεί επίσης Ελεγχόμενη Κυνηγετική Περιοχή και συνιστά πόλο έλξης για πολλούς κυνηγούς.
Υδρολογικά επίσης παρουσιάζει ενδιαφέρον το δάσος του Περτουλίου καθώς χαρακτηρίζεται από μια ενδιαφέρουσα σύνθεση τεσσάρων βασικών παραγόντων οι οποίοι επηρεάζουν την φυσική υδατική οικονομία της περιοχής: α) βλάστηση, β) ανάγλυφο, γ) γεωλογικό υπόβαθρο, και δ) κλίμα. Η βλάστηση που διασωληνώνει το έδαφος και εμποδίζει την ορμητική και ενδεχομένως καταστροφική επιφανειακή ροή και απώλεια χρήσιμου νερού, καθώς και το ανάγλυφο το οποίο δημιουργεί λεκάνες απορροής και δυνατότητες συγκέντρωσης νερού, παρουσιάσθηκαν ήδη παραπάνω. Το γεωλογικό υπόβαθρο είναι γενικά ιζηματογενούς προέλευσης. Αποτελείται από ασβεστόλιθους και σχιστολιθικούς ψαμμίτες της σειράς του φλύσχη. Το υπόβαθρο αυτό είναι υδρολογικά ωφέλιμο, καθώς συμβάλλει στην εσωτερική κυκλοφορία και συγκέντρωση χρήσιμου νερού. Το κλίμα είναι επίσης ευνοϊκό αφού έχει πολύομβρο χειμώνα.
Το Περτούλι έχει χιονοδρομικό κέντρο, μονοπάτια και δασόδρομους, και άνετα σύγχρονα ξενοδοχεία καθώς και εστιατόρια στο χωριό. Το χειμώνα αποτελεί έναν ιδανικό τόπο για τους λάτρεις του χιονιού, ενώ το καλοκαίρι έναν ιδανικό τόπο για τους λάτρεις της ορεινής πεζοπορίας και της ωραίας ορεινής θέας. Είναι ένα ιδιαίτερα δροσερό μέρος ακόμη και το καλοκαίρι.
Στο πανεπιστημιακό δάσος Περτουλίου διενεργούνται συστηματικά υλοτομίες με βάση τις επιστημονικές αρχές της αειφορικής διαχείρισης, οι οποίες και είναι διασφαλισμένες, αφού το δάσος αυτό είναι ένα πανεπιστημιακό δάσος. Χάρη στη συνέχιση των υλοτομιών με επιστημονικές μεθόδους, καθίσταται δυνατή η μείωση των αρνητικών επιπτώσεων των οικονομικών δυσκολιών της αγοράς, οι οποίες είναι σε σημαντικό βαθμό αποχρώσεις αναπόφευκτων διεθνών εξελίξεων, και η συνέχιση της απασχόλησης για τον τοπικό παραδασόβιο πληθυσμό, μέσα στα πλαίσια του εφικτού.
Πρέπει να τονιστεί ότι Δασοπονία και Δασική Πολιτική δεν σημαίνει μόνο Ξυλοπονία και Πολιτική Ξύλου. Η Δασοπονία, Δασική Πολιτική και η Επιστήμη της Δασολογίας περιλαμβάνει την κατά το δυνατό ολόπλευρη αξιοποίηση κάθε πόρου του δάσους και την επίτευξη μιας ισόρροπης και βιώσιμης ανάπτυξης. Με άλλα λόγια συνίσταται σε ποικίλα αντικείμενα: από Δασική Διαχειριστική, Δασοκομία, Δασική Γενετική, Παραγωγή, Συγκομιδή και Τεχνολογία Ξύλου, Διαχείριση Άγριας Πανίδας, Θηραματοπονία και Ιχθυοπονία γλυκέων υδάτων, Λιβαδοπονία, Βοτανική, Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση, Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, Αρχιτεκτονική Τοπίου και Προστασία Βιοποικιλότητας, μέχρι Διευθέτηση Χειμάρρων, Δασική Οδοποιϊα και άλλα δασοτεχνικά έργα, Χιονοδρομία και έρευνα χιονιού, Δασική Οικονομική, Οικοτουρισμό, Δασική Πολιτική για την ανάπτυξη της υπαίθρου και την ευρύτερη χωροταξική διευθέτηση, αξιοποίηση κεφαλαίου Πολιτισμικής Οικολογίας και Λαογραφίας με αξιοποίηση των πολιτιστικών στοιχείων των ορεινών και παραδασόβιων πληθυσμών, Περιβαλλοντική Εκπαίδευση κ.λπ. Αυτά, και ακόμη μεγαλύτερο εύρος γνωστικών αντικειμένων, συνιστούν το περιεχόμενο της Δασολογικής Επιστήμης και της Δασοπονικής Πράξης, τόσο βάσει της ελληνικής και διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας, όσο και βάσει του εγκεκριμένου προγράμματος σπουδών στα ελληνικά κρατικά πανεπιστήμια και ΤΕΙ αλλά και βάσει της ελληνικής, ευρωπαϊκής και διεθνούς νομοθεσίας και των επιμέρους εθνικών και υπερεθνικών πολιτικών, οι οποίες επηρεάζουν τη Δασοπονία κάθε χώρας (αγροτική, περιβαλλοντική, βιομηχανική, χωροταξική, ενεργειακή πολιτική κ.ά.).
Στο πανεπιστημιακό δάσος Περτουλίου διακονούνται όλα αυτά –και ακόμη περισσότερα- γνωστικά αντικείμενα της Δασολογίας. Η πολυλειτουργική δασοπονία (ή αλλιώς «Δασοπονία Πολλαπλών Σκοπών») μπορεί να θεωρηθεί σήμερα ως μια προέκταση της Πολυλειτουργικότητας στη γενικότερη Πολιτική Αγροτικής Ανάπτυξης, η οποία ισχύει σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, και αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια βιώσιμη ανάπτυξη της Υπαίθρου καθώς και για τη δημιουργία μιας νέας σχέσης Πόλης-Υπαίθρου.
Οικολογία και Ανάπτυξη είναι εκ των πραγμάτων αλληλένδετες έννοιες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου